1. Quản trị rủi ro chiến lược là gì?

Quản trị rủi ro chiến lược là hoạt động quản trị những rủi ro liên quan đến chiến lược hoạt động lâu dài của doanh nghiệp. Khác với quản trị rủi ro hoạt động được thực hiện trong toàn bộ doanh nghiệp, quản trị rủi ro chiến lược thường chỉ được thực hiện ở cấp độ ban lãnh đạo như hội đồng quản trị, giám đốc và các trưởng phòng, trưởng bộ phận.

Quản trị rủi ro chiến lược là hoạt động cần thiết, mặc dù không cần được thực hiện thường xuyên nhưng cần được thực hiện liên tục. Thông thường vào mỗi chu kỳ kinh doanh hoặc sau mỗi giai đoạn kinh doanh thì ban lãnh đạo sẽ phải thực hiện quản trị rủi ro chiến lược.

Quản trị rủi ro chiến lược giúp doanh nghiệp nhận thức và tập trung đối phó với những nguy cơ có tính lâu dài, ảnh hưởng sâu sắc đến tương lai của doanh nghiệp. Quản lý rủi ro chiến lược bao gồm những hoạt động sau đây:

- Xác định chính xác và nhận thức đầy đủ về những rủi ro, nguy cơ tiềm ẩn có thể phát sinh trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Rủi ro chiến lược khác với rủi ro hoạt động, nó liên quan đến chiến lược hoặc mục tiêu hoạt động của toàn bộ doanh nghiệp được đề ra bởi ban lãnh đạo hoặc hội đồng quản trị cấp cao.

Rủi ro chiến lược có tác động lâu dài đến doanh nghiệp, thậm chí ảnh hưởng đến sự phát triển của doanh nghiệp trong tương lai. Nhóm rủi ro chiến lược mang tầm vĩ mô, bao gồm rủi ro văn hóa, rủi ro thương hiệu và uy tín, rủi ro bảo mật và công nghệ, rủi ro liên quan đến đối tác.

- Từ những tài liệu tập hợp được, tiến hành đánh giá tính chất và khả năng tác động của rủi ro. Nếu có nhiều hơn một rủi ro thì cần xếp hạng rủi ro theo tính cấp bách và xác định những rủi ro cần ưu tiên giải quyết.

- Xây dựng chiến lược và chuẩn bị để ứng phó với rủi ro. Với mỗi rủi ro nên có kế hoạch chuẩn bị ứng phó cụ thể.

- Theo dõi chặt chẽ những rủi ro có thể xảy ra để nắm bắt được mọi sự thay đổi mới nhất và nhỏ nhất. Ứng với mọi sự thay đổi cần cập nhật giải pháp ứng phó phù hợp.

- Lập báo cáo từng giai đoạn của quy trình quản trị rủi ro chiến lược.

2. Rủi ro chiến lược là gì và 4 nhóm rủi ro chiến lược

2.1. Rủi ro chiến lược là gì?

Trong phần trước, khi tìm hiểu quản trị rủi ro chiến lược là gì, chúng ta đã đề cập đến rủi ro chiến lược khác biệt hoàn toàn so với rủi ro hoạt động.

Đôi khi doanh nghiệp có thể chủ động chấp nhận một vài rủi ro chiến lược nhằm hướng tới mục đích lợi nhuận. Ví dụ tiêu biểu nhất đó là nhiều doanh nghiệp chấp nhận rủi ro khi tổ chức các hoạt động hợp tác, nghiên cứu và phát triển.

Rủi ro chiến lược đôi khi được xem là một phần trong chiến lược kinh doanh, nghĩa là doanh nghiệp coi đó là động lực để triển khai một cách có hiệu quả các chiến lược kinh doanh.

Trên thực tế không có bất ký quy tắc hay nguyên tắc nào có thể bao quát hết hoạt động quản trị rủi ro chiến lược. Doanh nghiệp cần xây dựng một hệ thống quản trị rủi ro chuyên nghiệp để chủ động giảm thiểu xác suất rủi ro và nếu có thì hạn chế bớt tác động của rủi ro.

Hoạt động quản trị rủi ro chiến lược tốt tạo bước đà cho sự phát triển của doanh nghiệp. Khi đó, doanh nghiệp sẵn sàng hơn để tham gia vào những quyết định kinh doanh mạo hiểm – vốn là những quyết định có tiềm năng lợi nhuận khổng lồ.

2.2. Bốn nhóm rủi ro chiến lược

2.2.1. Rủi ro văn hóa

Rủi ro văn hóa liên quan đến hình ảnh của doanh nghiệp. Hình ảnh của doanh nghiệp bị truyền đạt sai lệnh sẽ ảnh hưởng đến góc nhìn và thái độ của đối tác. Thậm chí những phi vụ hợp tác có thể bị hủy, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động và lợi nhuận của doanh nghiệp.

Rủi ro văn hóa có nguy cơ xảy ra cao nhất trong các hoạt động hợp tác quốc tế khi các doanh nghiệp đến từ nền văn hóa khác nhau hợp tác với nhau. Rủi ro văn hóa có nguy cơ tăng cao bởi nguyên nhân phân biệt vị chủng. Bên cạnh đó, sự sai lệch thông tin xúc phạm văn hóa là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các mối quan hệ hợp tác “xôi hỏng bỏng không”.

2.2.2. Rủi ro thương hiệu và uy tín

Hình ảnh của doanh nghiệp và uy tín của thương hiệu cũng có thể dính dáng tới nhiều rủi ro. Người tiêu dùng rất khắt khe với chất lượng sản phẩm, bởi vậy chỉ cần phát hiện ra sản phẩm lỗi nhưng không có động thái nào từ phía doanh nghiệp thì chắc chắn doanh nghiệp sẽ bị tẩy chay. Trong thị trường cạnh tranh khốc liệt, uy tín và thương hiệu là tối quan trọng.

2.2.3. Rủi ro bảo mật và công nghệ

Đây là mối đe dọa tiềm tàng và đáng sợ nhất đối với tất cả các doanh nghiệp. Công nghệ và kỹ thuật thay đổi từng ngày từng giờ và nếu doanh nghiệp không thể theo kịp sự thay đổi này thì sẽ bị tụt hậu lại phía sau.

Bên cạnh đó, bất kỳ doanh nghiệp nào cũng có những dữ liệu bí mật không thể công bố ra ngoài, thường sẽ liên quan đến công nghệ, phương pháp, chiến lược… Những điều này tạo ra lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp và cần được bảo mật ở cấp độ cao nhất.

2.2.4. Rủi ro liên quan đến đối tác

Những phi vụ làm ăn hay hợp đồng gây bất lợi cho doanh nghiệp cũng là một loại rủi ro chiến lược mà doanh nghiệp không thể bỏ qua. Nếu lựa chọn đối tác không hợp lý doanh nghiệp có thể rơi vào những cái bẫy bất lợi cho bản thân.

Qua những thông tin được tổng hợp và chia sẻ trên đây, bạn đã hiểu được quản trị rủi ro chiến lược là gì và tầm quan trọng của hoạt động quản trị rủi ro chiến lược. Sự thành công hay thất bại trong hoạt động quản trị rủi ro chiến lược có thể ảnh hưởng trực tiếp tới tương lai và sự phát triển của doanh nghiệp.