home-logo.png
home17.pngTìm gia sư
home18.pngTìm lớp học
Tìm kiếm nâng cao
 Tìm kiếm nâng cao

Những lí thuyết cơ bản nhất về sóng cơ người học cần biết

  By   admin   18/07/2019

Khi học môn Vật lí, cụ thể là chương trình Vật lí lớp 12, thì sóng cơ là kiến thức mà các bạn học sinh chắc chắn sẽ phải học, và đây cũng là một trong những kiến thức quan trọng có trong đề thi môn Vật lí của kì thi Trung học phổ thông Quốc gia. Chính vì thế, nắm chắc kiến thức phần này là điều hết sức cần thiết. Tuy nhiên, đây là phần kiến thức gây khó khăn cho rất nhiều em học sinh lớp 12. Chính vì thế, vieclam123.vn chia sẻ bài viết “Những lí thuyết cơ bản nhất về sóng cơ người học cần biết” nhằm cung cấp những kiến thức chính xác và quan trọng nhất về phần sóng cơ. Hi vọng rằng đây sẽ là một nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các em học sinh.

1. Khái niệm và đặc điểm của sóng cơ

- Khái niệm sóng cơ: là những dao động có khả năng lan truyền trong môi trường vật chất rắn – lỏng – khí.

khái niệm sóng cơ học trong vật lí

- Sóng cơ có những đặc điểm cơ bản dưới đây:

  • Trong quá trình truyền sóng, cả pha sóng và năng lượng dao động cũng được truyền theo.
  • Các phần tử vật chất trên phương truyền của sóng cơ sẽ không truyền theo sóng và chỉ dao động tại một chỗ cố định.
  • Chân không là môi trường sóng cơ không thể truyền được.

2. Phân loại các dạng sóng cơ

Có 2 loại sóng cơ đó là sóng dọc và sóng ngang.

  • Sóng dọc: các phần tử vật chất khi dao động trong môi trường sẽ có phương dao động trùng với phương truyền sóng.
  • Sóng ngang: các phần tử vật chất khi dao động trong môi trường sẽ có phương dao động tạo thành một góc 90 độ so với phương truyền sóng.

3. Đặc điểm cơ bản của sóng hình sin

- Trong môi trường truyền được sóng (rắn, lỏng, khí), khi sóng truyền qua một phần tử vật chất thì biên độ của sóng hình sin lúc này sẽ được kí hiệu là A và biên độ này cũng là biên độ dao động của phần tử vật chất.

- Chu kì sóng hình sin: Chu kì sóng được kí hiệu là T, đây là chu kì của một phần tử trong môi trường được sóng hình sin truyền qua.

- Tần số của sóng hình sin:

công thức tính tần số của sóng hình sin   

- Năng lượng của sóng hình sin: Là dạng năng lượng mà các phần tử vật chất sử dụng để dao động khi có sóng cơ truyền qua.

- Tốc độ truyền của sóng được kí hiệu là v: Đây là tốc độ lan truyền của dao động trong môi trường, nói cách khác, tốc độ truyền sóng cơ là tốc độ lan truyền của đỉnh sóng cơ.

các đặc điểm của sóng cơ hình sin

- Bước sóng

  • Bước sóng là khái niệm dùng để biểu thị khoảng cách giữa hai điểm có dao động cùng pha gần nhau nhất trên phương truyền sóng.
  • Quãng đường mà sóng cơ truyền được trong một chu kì được tính và đo bằng bước sóng.
  • Công thức tính bước sóng   

 công thức tính bước sóng của sóng hình sin

- Chú ý: Trong sóng cơ, vận tốc truyền sóng không giống với vận tốc của các phần tử dao động trong môi trường có sóng truyền qua.

>> Nếu bạn đang cần tìm việc làm dạy kèm thì đừng bỏ lỡ cơ hội làm gia sư môn Lý đang được đăng trên vieclam123 nhé.

4. Phương trình truyền sóng cơ tổng quát

- Ta tạo ra một dao động điều hòa tại điểm O, dao động này sẽ tạo thành sóng lan truyền với vận tốc v theo phương Ox. Trong trường hợp này, O sẽ được coi là nguồn sóng, và phương trình dao động sóng của nguồn lúc này sẽ là

phương trình dao động của sóng nguồn trong sóng cơ học

- Lấy điểm M cách điểm O một khoảng là x, điểm M có cùng phương truyền sóng với điểm O. Lúc này ta có:

  • Công thức tính thời gian sóng truyền từ điểm O đến điểm M là:

công thức tính thời gian truyền sóng

  • Vì sóng truyền đến M trễ hơn điểm O một khoảng thời gian là Δt , do đó, phương trình dao động tại điểm M lúc này sẽ là

   phương trình dao động tại điểm M số 1

 phương trình dao động tại điểm M số 2

           phương trình dao động tại điểm M số 3      (*)

- Ta có một số nhận xét sau:

  • Phương trình (*) sẽ thay đổi phụ thuộc vào thời gian t và tọa độ x , điều này có nghĩa là với mỗi điểm M có một vị trí khác nhau tại một thời điểm khác nhau thì sẽ có phương trình sóng (li độ) khác nhau. Và ta gọi phương trình (*) là phương trình truyền sóng.
  • Từ đó, ta có phương trình sóng tổng quát dưới đây:

phương trình dao động tại điểm M tổng quát

- Chú ý: Đối với hiện tượng truyền sóng cơ trên sợi dây, khi sợi dây được kích thích tạo dao động bằng nam câm điện có tần số dòng điện là f thì tần số dao động của sợi dây lúc này sẽ là 2f.

Bên trên là tất cả những kiến thức cơ bản và quan trọng nhất liên quan đến sóng cơ mà người học nhất định phải nắm được. Vieclam123.vn hi vọng rằng với những kiến thức vật lí mà vieclam123.vn tổng hợp và chia sẻ, người học sẽ có được những kiến thức hữu ích nhất cho quá trình học môn vật lí. Ngoài ra, vieclam123.vn còn cung cấp và chia sẻ rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm hữu ích của tất cả các môn học và lĩnh vực. Do đó, chúng tôi rất mong rằng, vieclam123.vn có thể trở thành địa chỉ đáng tin cậy của các bậc phụ huynh cũng như các bạn học sinh trên khắp cả nước.

>> Tham khảo thêm:

Gia sư nổi bật
Đỗ Tiến Dũng  Hà Nội
Đỗ Tiến Dũng Gia sư môn:  Hóa Từ: 120,000 vnđ/buổi
Nguyễn Anh Tuấn  Hà Nội
Nguyễn Anh Tuấn Gia sư môn:  Toán , Lý , Hóa Từ: 120,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Lê văn Chiến Gia sư môn:  Toán Từ: 180,000 vnđ/buổi
Đinh Ru Va  Hà Nội
Đinh Ru Va Gia sư môn:  Thương lượng
no image  Hà Nội
Phạm Đăng Du Gia sư môn:  Toán , Lý , Hóa Thương lượng
no image  Hà Nội
Trần Thu Trang Gia sư môn:  Toán , Tiếng Anh Thương lượng
Nguyễn Thị Phương Giang  Hà Nội
Nguyễn Thị Phương Giang Gia sư môn:  Toán , Lý Từ: 120,000 vnđ/buổi
Xem thêm gia sư  
home12.pnghome13.pnghome14.png