home-logo.png
 Tìm kiếm nâng cao

Những điều phụ huynh cần biết khi trẻ khủng hoảng tuổi lên 3

  By   Administrator   29/07/2019

Khủng hoảng tuổi lên 3 là gì? Nó có biểu hiện, nguyên nhân, dấu hiệu và cách khắc phục như thế nào? Tâm lý của các con lúc này ra sao? Mời quý phụ huynh cùng Vieclam123.vn tham khảo bài viết chi tiết dưới đây.

Khi con lên ba, không hiểu sao nhiều trẻ bỗng trở nên bướng bỉnh hơn, muốn làm theo ý mình, hay đòi hỏi những thứ không nên, mè nheo, khóc lóc, ăn vạ, làm ngược ý người lớn và hay dở chứng đánh người lớn, ném đồ đạc,… Vậy lý do của các hành động này là gì? Hãy xem bài viết dưới đây để hiểu hơn về những hành động này nhé.

1. Những biểu hiện của trạng thái khủng hoảng của tuổi lên 3

Ở tuổi lên 3, trẻ có rất nhiều biểu hiện khác thường rất hay muốn thể hiện tính độc lập của bản thân vì vậy bé thường ngoan cố, có những phản ứng đối với những quyết định của chính mình.

Đây là độ tuổi mà khả năng nhận thức của trẻ bắt đầu phát triển một cách rõ rệt do vậy mà trẻ bắt đầu nhận thức được mọi sự vật, hiện tượng đang xảy ra, trẻ biết nhận diện giữa nam và nữ,… Từ đây mọi hành động của trẻ làm không ít bậc phụ huynh phải cuống cuồng lên vì các động muốn khẳng định cái tôi nhỏ bé của mình. 

Có thể, mỗi bé trải qua thời kỳ khủng hoảng tuổi lên 3 với những hành động và biểu hiện khác nhau, nhưng chung quy lại đều tập hợp ở những biểu hiện sau:

- Phản ứng tiêu cực: Với phản ứng tiêu cực này bé thường không chịu nói bé muốn làm gì, ăn gì, cần gì mà  muốn người lớn phải hiểu là nó muốn cái gì, bên cạnh đó bé nói “không” với mọi thứ ba mẹ yêu cầu như không chịu  ăn, không chịu uống, không chịu ngủ, không tự thay đổi, không cất đồ chơi, không tắt tivi,…

- Bướng bỉnh: Khi bé bướng bỉnh bé chỉ thích làm theo ý mình dù bé biết điều đó là không đúng, ba mẹ không thích, bản thân bé cũng không thích nhưng nhất quyết làm cho bằng được, chỉ vì tính hiếu thắng của bản thân như cố chấp đeo hai chiếc tất khác nhau, mặc quần áo dài khi trời nóng hoặc mặc quần áo ngắn khi ngủ phòng máy lạnh,….

- Chống đối: Khi bé có dấu hiệu chống đói bé sẽ làm trái lại lời dạy dỗ của ba mẹ và  thích làm những điều không được làm, khi không đạt được điều mong muốn, bé phản kháng bằng cách khóc lóc, gào thét, mè nhe để đạt được mục đích.

Biểu hiện của khủng hoảng tuổi lên 3

- Vô lễ với người lớn:  Trẻ có thái độ nói chuyện trống không với người lớn và còn có hành động vô lễ như giơ tay đánh, cấu véo, hét to,.. trước mặt người lớn.

- Hiếu thắng và ích kỷ: Bởi sự hiếu thắng nên khi chơi trò chơi nếu không thắng bé sẽ trở mặt và đánh bạn, còn khi có đồ chơi mới thì không muốn chia sẻ với ai chỉ muốn mọi thứ thuộc về mình.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia tâm lí thì khủng hoảng tuổi lên 3 đây là một hiện tượng bình thường và tất yếu trong quá trình phát triển của trẻ bởi vậy mà trẻ có những hành vi thái quá chớ nên quy chụp cho bé là hư, láo và càng không nên quát mắng và đánh trẻ vì điều này chỉ làm các bé thêm căng thẳng dễ chất chứa uẩn ức trong lòng và có lúc bột phát thì sẽ trở nên hung dữ hơn.

Vậy phải chiều theo ý của con sao? Câu trả lời là không.

Việc làm theo mọi yêu cầu của con cũng không phải cách hay nó chỉ giúp tiếp tay thêm những hành vi tiêu cực ở bé khi nó nhận thấy khóc lóc ăn vạ hay đập phá là cơ hội để được bố mẹ đáp ứng mọi đòi hỏi của nó thôi.

Bởi vậy, tuy được cảnh báo là khủng hoảng tuổi lên 3 là hiện tượng phổ biến và có tính tạm thời sẽ dần mất đi khi trẻ lớn nhưng không ít cha mẹ quá lo lắng sợ con hư nên đã ứng xử không khéo léo với con có thể gây ra chấn thương tâm lý cho bé, khi con rơi vào khủng hoảng tâm lý tuổi lên 3, nhiều bậc cha mẹ bị ảnh hưởng theo con như stress, buồn bực và lo lắng, khi con bị như vậy các bậc phụ huynh nên suy nghĩ tích cực hơn, đừng nên như vậy biểu hiện của các bạn không khác nào đang bắt con gánh chịu một áp lực lớn trong khi con mới là người cần được giúp đỡ để cân bằng tâm lý.

Mỗi đứa trẻ sinh ra và lớn lên đều mong muốn được sự yêu thương nên cần phải biết cách để giúp con thoát khỏi tình trạng này chứ không phải là đề tình trạng của mình giống con. 

2. Một bài tâm sự của phụ huynh có lên 3

Một phụ huynh tâm sự rằng: Tôi trải qua ít nhất 6 tháng căng thẳng với tuổi lên 3 của cậu con trai lớn, trước đó tôi luôn nghĩ khủng hoảng tuổi lên 3 là một điều hơi vớ vẩn, bởi 3 tuổi không có lý do gì mà bé lại bị khủng hoảng cả mà với 3 tuổi thì chắc chắn sẽ có các trị được nếu thực sự con tôi bị như vậy.  Nhưng sự thật bất ngờ cơn khủng hoảng tuổi lên 3 là có thật và nó đến bất ngờ như một cơn lốc với mức độ tàn phá nặng nề không kém.

Khi con trai tôi tròn 3 tuổi, bé cũng bắt đầu đi học ở trường mầm non  cũng chính vì có nhiều thay đổi diễn ra đột ngột nên tôi không kịp nhận ra sự biến chuyển tâm lý của bé, tôi nghĩ rằng sự thay đổi của con là do bé phải làm những thứ mình không thích như phải đến trường, phải tự ngủ, phải tự bước đi không còn được mẹ bế như trước.

Đang là một đứa trẻ lành tính, ngoan ngoãn, con trai tôi bỗng trở nên ương ngạnh, có biểu hiện chống đối, thậm chí hỗn với người lớn, tôi nhớ một lần hai mẹ con đang nấu nướng trong bếp thì tôi cảm thấy mệt và muốn con lên lầu nghỉ ngơi, tôi đề nghị bé cùng lên nhà nhưng thằng bé nhất quyết không chịu.

Ban đầu, bé phản đối bằng lời nói:

“Không, con không lên nhà đâu”

“Mẹ ở đây với con”

Lúc đó tôi chỉ nghĩ là chỉ là thằng bé nó nói vậy thôi và tôi cũng mệt nên tôi để nó chơi dưới nhà còn tôi lên phòng nghỉ ngơi

Tôi cũng không ngờ được là vì không được thỏa mãn ý muốn mà thằng bé bắt đầu khóc, vừa khóc vừa gào: “Mẹ đâu rồi, mẹ xuống đây, mẹ ở đây với con”.

Phụ huynh mệt mỏi khi con khủng hoảng tuôi lên 3

Sau 30 phút con gào khóc không ngừng, tôi bắt đầu mất kiên nhẫn, một phần vì mệt mỏi vì nghén, phần vì nhức đầu, phần vì quá thất vọng cậu con trai bỗng dưng nổi cơn điên tôi đã phạt con bằng những vết roi. Thằng bé vừa khóc vừa lấy tay đỡ từng nhát quất, miệng không ngừng khóc và cứ hét là đau, nhưng lúc đó, tôi như không kiểm soát nổi cơn nóng nảy trong người , sau trận đòn mặt con đỏ, mắt sưng húp, mông lằn những vết roi khi thắng bé ngủ tôi chỉ biết ôm nó mà khóc.

Nhưng đó chỉ mới là lần đầu và còn rất nhiều lần sau đó nữa thằng bé như trở thành một con người khác hẳn nó bắt đầu cứng đầu khủng khiếp luôn nói trống không và luôn có thái độ chống đối với vợ chồng tôi, nhiều khi nó nhất quyết không chịu ăn cơm vì hôm đó không có trứng cuộn cho nó, bắt buộc tôi phải vào nấu cho nó ăn hay là không chịu đánh răng và thay đồ mỗi sáng, không chịu đến lớp lấy lý do là ốm, không chịu ngủ nếu không được nằm cạnh mẹ, khi bị bắt lên giường, thằng bé nhất quyết không nằm xuống, nó cứ ngồi im trong đêm, buồn ngủ thì gà gật cho đến khi nó không thể cưỡng lại cơn buồn ngủ và gục hẳn vào người tôi mới thôi.

Nhiều lần, tôi hỏi chồng: “ Con bị thế này giờ làm như thế nào bây giờ”, tôi thực sự cảm thấy thật sự bế tắc, chẳng nhẽ mỗi lần con phản kháng chống đối thì đánh con ư? Đây là một điều không thể, vì mỗi lần đánh con, càng đánh tôi càng xót và chỉ làm cho thằng bé sẽ trở nên khó bảo hơn thôi. Nếu mắng con nó chỉ có tác dụng trong chốc lát rồi đâu lại vào đó  thôi hay phạt con, đây là cách tốt nhất nhưng phạt bằng cách nào? 

Tôi thực sự băn khoăn và lo lắng về tình trạng này của con mình.

3. Nguyên nhân trẻ khủng hoảng tuổi lên ba

Sự bướng bỉnh của trẻ không hoàn toàn là xấu, khi bắt đầu nhận thức được về bản thân và thế giới xung quanh, trẻ sẽ tìm cách đối phó với những nguyên tắc và luật lệ của người lớn để bảo vệ suy nghĩ của mình, sự bướng bỉnh đó của trẻ chỉ là muốn gửi thông điệp tới người lớn là các em cũng có suy nghĩ riêng, ý kiến riêng, mong ước riêng thôi chứ trẻ không muốn bị ép buộc bởi các nguyên tắc đã định sẵn không phù hợp và những điều này sẽ giúp trẻ phát triển tư duy tốt hơn. Tuy nhiên, nếu những hành vi này vượt quá những giới hạn cho phép và vi phạm những quy tắc đạo đức, thì rất cần sự định hướng và uốn nắn kịp thời.

Nguyên nhân đầu tiên của sự khủng hoảng là trẻ muốn khẳng định cái tôi: Trẻ không muốn làm theo sự ra lệnh, chỉ bảo của người lớn và thường hay cố tình làm ngược lại để khẳng định mình đã lớn bởi  trẻ chưa phân biệt được đúng sai, năng lực và khả năng ngôn ngữ còn hạn chế, đặc biệt là do thường bị người lớn cấm đoán nên nhu cầu độc lập của trẻ không được thỏa mãn, khiến trẻ có phản ứng cảm xúc mạnh mẽ và hành vi chống đối.

nguyên nhân của khủng hoảng tuổi lên 3

Nguyên nhân thứ hai khiến trẻ bị khủng hoảng là do sức khỏe thể chất của trẻ: Trẻ trở nên cáu bẳn, ngang ngược và làm mình làm mẩy khi bị bệnh như cảm sốt, viêm họng, đau đầu, mệt mỏi... khi các con bị như vậy các bậc cha mẹ luôn lo lắng về sức khỏe của con nên chiều theo tất cả các yêu cầu của bé, tạo ra những thói quen xấu.  

Nguyên nhân thứ ba là trẻ lôi kéo sự chú ý: Một số bố mẹ vì công việc bận rộn nên ít quan tâm đến con hoặc bố mẹ vì bận rộn công việc nên luôn trong trạng thái lo âu, căng thẳng, mệt mỏi, điều này được trẻ thấy được làm các em mất đi cảm giác an toàn,  luôn cảm thấy cô đơn, hụt hẫng, khi đó trẻ sẽ có những biểu hiện bứt rứt, khó chịu, hành vi cãi lại, chống đối để thu hút sự quan tâm của cha mẹ.

Nguyên nhân thứ tư là do cha mẹ quá chiều chuộng: Khi được chiều chuộng và bảo bọc quá mức, trẻ lên ba sẽ có những hành vi bướng bỉnh và chống đối, không ít cha mẹ vì muốn đỡ mất thời gian nên chiều theo ý con cho yên chuyện vì vậy hành vi bướng bỉnh của trẻ sẽ ngày càng gia tăng.

Nguyên nhân thứ năm là trẻ bị áp đặt, la mắng: Khi bị áp đặt, đánh mắng trẻ sẽ mang cảm xúc khó chịu vì vậy sẽ cư xử cộc cằn và thô bạo, những đứa trẻ thường xuyên bị mắng sẽ rất dễ bị tổn thương tâm lý do đó mà trở nên ương bướng, trẻ sẽ học theo cha mẹ thông qua "phản ứng gương soi" nói đơn giản là bố mẹ làm gì trẻ làm theo đó, vì thế sẽ có hành vi bạo lực với những thành viên khác nhỏ hơn.

4. Cách ứng phó khi trẻ bướng bỉnh

- Khi trẻ ngang ngạnh, chống đối

 Khi trẻ lên 3 nhiều  bé ở độ tuổi này thích nói "không" và liên tục vi phạm những điều bị ngăn cấm, vì vậy các bậc cha mẹ cần thiết lập những nguyên tắc trong gia đình, thống nhất với nhau điều gì bé có thể làm được và  điều gì không được phép, đặc biệt luôn kiên quyết, dứt khoát với quy định mình đã đặt ra, bên cạnh đó các bậc phụ huynh cần nhất quán trong cách dạy con, tránh tình huống bố la mắng mà mẹ lại bênh vực cùng một hành vi sai trái của con mà lúc chấp nhận, lúc khác lại phản đối điều này làm con không sợ sự răn đe này.

- Khi trẻ khóc lóc, ăn vạ

Khi không đạt được điều mong muốn, bé phản kháng bằng cách ném đồ đạc, gào khóc, mè nheo, lăn ra ăn vạ, nếu các bậc cha mẹ càng dỗ dành thì bé càng ăn vạ, càng chú ý thì bé càng làm tới, do đó các bậc phụ huynh nên đánh lạc hướng trẻ bằng cách thu hút trẻ tham gia các hoạt động khác, nếu bé vẫn gào khóc, bố mẹ có thể phớt lờ đi sự mè nheo, ăn vạ đó và hãy tập trung vào công việc của mình để trẻ dần nhận thức được rằng việc ăn vạ không có tác dụng và sẽ không khóc lóc, mè nheo nữa.

- Khi trẻ làm trái ý

Trường hợp trẻ thích làm trái ý mình các bậc phụ huynh có thể vận dụng phương pháp tương tự như của bé, nếu bé liên tục kéo ghế qua lại gây tiếng ồ thì các bậc cha mẹ nên tỏ ra vui vẻ, yêu cầu bé tiếp tục kéo ghế nhiều hơn nữa, lúc đó bé sẽ không còn cảm thấy hào hứng với trò phá phách của mình nữa và sẽ dừng lại.

- Khi trẻ không chịu nghe lời

Khi con trẻ không chịu nghe lời mình thay vì ra lệnh bắt ép con phải nghe cho bằng được thì các bậc phụ huynh hãy khéo léo cho bé quyền lựa chọn để bé không chống cự, ví dụ như khi con không chịu uống sữa, các bậc phụ huynh có thể khéo léo cho con lựa chọn là: “ Con có thể uống nửa ly sữa nếu thấy không ngon thì lần sau sẽ mua cho con loại sữa khác” hoặc "Con muốn mặc bộ quần áo xanh hay màu đỏ?" khi được quyền tự chọn bé sẽ cảm thấy vui vẻ và hài lòng.

các ứng phó khi con khủng hoảng tuổi lên 3

-  Khi con đòi làm mọi việc

 Khi trẻ lên 3, trẻ bắt đầu ý thức về khả năng của mình và nảy sinh nguyện vọng tự làm mọi việc và  muốn chứng tỏ mình có thể làm được, nhiều phụ huynh lo lắng vì con còn quá nhỏ nên không cho con làm việc nên con dễ dàng trở chứng. Các bậc phụ huynh nên biết rằng đây là cơ hội rất tốt để khuyến khích trẻ tự lập bằng cách để trẻ tự mặc quần áo, tự xúc ăn, tham gia phụ giúp việc nhà theo khả năng của bé như lấy rổ rá cho mẹ, giúp mẹ nhặt rau, lấy nước cho bố, .. chứ không phải là cấm đoán bé. Việc định hướng của phụ huynh,  dần dần bé sẽ ngày càng làm tốt hơn công việc được giao và sẽ hình thành thói quen tự lập và sẽ không cứng đầu nữa, bên cạnh đó việc phân tích đúng sai của người lớn không phải đứa trẻ nào cũng ngay lập tức chấp nhận, vì vậy phụ huynh cần phải kiên nhẫn và nghiêm khắc đồng thời cho bé thời gian để bé hiểu đó là những điều không được phép làm.

- Khi trẻ đòi mua đồ chơi

Trẻ ở độ tuổi này có xu hướng đòi mua những món đồ mà trẻ thích nếu luôn đáp ứng thì trẻ mặc nhiên nghĩ rằng cứ đòi là sẽ được nhưng nếu không được mua thì sẽ ăn vạ cho bằng được cho đến khi được đáp ứng, chính vì thế mà các bậc phụ huynh nên có thái độ dứt khoát , trừ trường hợp món đồ trẻ yêu cầu phù hợp thì có thể mua cho bé để khuyến khích con một điều gì đó. Khi làm như vậy con trẻ sẽ hiểu và biết cách trân trọng các món quà có được nhờ sự đã cố gắng từ chính bản thân mình.

- Khi trẻ vô lễ với người lớn

Khi ở độ tuổi lên 3 các em chưa được dạy hoàn thành một câu có đầu có đuôi mà chỉ nói những từ các em biết được, bởi vậy mà khi không hài lòng vì một điều gì đó các bé sẽ sử dụng được những từ ngắn gọn để cãi lại, nói tục, giơ tay đánh, cào hoặc nói vô lễ với người lớn.

Điều này xảy ra thì trước tiên các bậc phụ huynh phải hết sức bình tĩnh, không nên đánh mắng bé mà nên bày tỏ thái độ nghiêm khắc, yêu cầu trẻ dừng hành động và lời nói đó lại, nếu trẻ không chịu nghe thì có thể xử phạt bằng cách không cho trẻ đi chơi hoặc không kể chuyện cho trẻ nghe. Vừa đánh vừa xoa như vậy nó cũng có thể là một cách dạy trẻ hay nhưng cũng tùy trường hợp và đặc biệt là các bậc phụ huynh nên nhất quán trong cách dạy con là cách bố mẹ giúp con dần hạn chế hành động cùng lười nói vô lễ với người lớn.

- Khi trẻ mong muốn sở hữu

Trẻ lên ba thường muốn mọi thứ xung quanh thuộc về mình, cái gì cũng cho là của con, không cho ai đụng vào, không muốn chia sẻ cho ai cả nhất là trò chơi của bé và người thân, điều này các bậc phụ huynh nên nhẹ nhàng giải thích cho bé hiểu cái nào là của bé, cái nào là của bạn, cái nào là của chung.

Không phải đứa trẻ nào cũng trải qua khủng hoảng tuổi lên ba, có một số trẻ bước vào năm thứ ba của cuộc đời một cách êm đềm, phẳng lặng, điều này phụ thuộc vào cảm xúc, tính cách của từng trẻ, bởi vì mỗi đứa trẻ là một cá thể khác biệt, “Yêu thương nhưng nghiêm khắc” đặt cho con những giới hạn cần thiết là cách giúp con phát triển được sự tự lập, tự tin và luôn có động lực vươn lên trong cuộc sống.

Bài viết trên đây là những chia sẻ của chúng tôi giúp các bậc phụ huynh giúp con tránh khỏi chứng khủng hoảng khi lên 3, mà nếu có mắc phải thì cũng có cách giải quyết triệt để cách hành động này. Chúc các bạn thành công trong con đường giáo dục con trẻ.

>> Tham khảo thêm:

Gia sư nổi bật
no image  Hà Nội
Nguyễn Xuân Kiên Gia sư môn:  Toán , Hóa Từ: 150 vnđ/buổi
Trần Việt Hoàng  Hà Nội
Trần Việt Hoàng Gia sư môn:  Toán , Tiếng Anh Từ: 120,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Phạm Mai Anh Gia sư môn:  Toán , Tiếng Việt Từ: 150,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Thu Nguyet Gia sư môn:  Toán , Văn , Tiếng Việt Thương lượng
Dương Thùy Linh  Hà Nội
Dương Thùy Linh Gia sư môn:  Tiếng Việt , Lịch sử , Sinh Từ: 150,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Lê Thị Ngân Gia sư môn:  Toán , Văn , Tiếng Việt Từ: 100,000 vnđ/buổi
n v xuan  Hà Nội
n v xuan Gia sư môn:  Toán Từ: 200,000 vnđ/buổi
Xem thêm gia sư  

Hotline

0869.154.226