home-logo.png
 Tìm kiếm nâng cao

Những bài học kinh nghiệm dạy con làm người tài đức hay

  By   Administrator   27/07/2019

Dạy con làm người là cả một quá trình lâu dài, bền bỉ với những kinh nghiệm, sự hiểu biết cùng phương pháp mà những người làm cha mẹ cần phải học hỏi, tích lũy.

1. Vai trò của cha mẹ trong việc dạy con làm người

Hiện nay, nhiều phụ huynh, gia đình thường coi trọng điểm số trong học tập của con, chú ý tới các hoạt động ngoại khóa giúp con phát triển tốt về thể chất và trí não, trở thành một con người toàn diện thông minh, xinh đẹp. Trong khi, chúng ta lại quên việc dạy con trở thành một người tử tế, người có tấm lòng thiện lương. Nhiều gia đình không ngại bỏ công sức, tiền của để đầu tư, thúc ép con học hành chăm chỉ, nghiêm túc theo đúng chương trình học ở trường lại còn dành nhiều thời gian học thêm, học ở nhà.

dạy con làm người và vai trò của cha mẹ.

2. Kinh nghiệm dạy con làm người dành cho cha mẹ

Dạy con đạo đức là điều quan trọng trong việc phát triển của trẻ để trẻ phát triển toàn diện, trở thành một người toàn diện có tâm, có tài. Sau đây là kinh nghiệm dạy con làm người để cha mẹ tham khảo trong quá trình dạy con của mình.

2.1. Dạy con biết đồng cảm với những người khác trong xã hội

Dạy trẻ biết đồng cảm, thấu hiểu được người khác sẽ giúp con bạn có khả năng đặt mình vào vị trí của người khác để cảm nhận những cảm xúc, tình cảm và suy nghĩ của họ đang có hay đã trải qua tốt hơn. Đó cũng là dạy con về trí thông minh cảm xúc (EQ), một chỉ số thông minh quan trọng rất được chú ý hiện nay, đóng góp quan trọng trong sự thành công của một người. Biết đồng cảm, biết thấu hiểu người khác cũng là đặc điểm của một người tốt. Trong khi đó, khi con có chỉ số EQ cao sẽ có khả năng thành công trong cuộc sống cao hơn.

Cha mẹ có thể dạy trẻ biết đồng cảm, thấu hiểu bằng cách khuyến khích con chia sẻ những cảm xúc của mình đã trải qua trong ngày với một thái độ quan tâm để trẻ hào hứng kể cho cha mẹ. Trong các câu chuyện và cảm xúc mỗi ngày của con, bạn nên yêu cầu con tưởng tượng xem khi cãi nhau với bạn, bạn đó sẽ có những cảm xúc, suy nghĩ gì về tình huống đã trải qua. Từ đó, cha mẹ hãy cho con những lời khuyên, dạy con biết cách quản lý cảm xúc của mình, kiểm soát sự nóng giận, giữ bình tĩnh cũng như tìm hướng giải quyết mâu thuẫn theo hướng tích cực.

2.2. Dạy con làm tình nguyện

Bạn không cần phải cho con tham gia các chương trình tình nguyện tận ở miền núi xa xôi mấy ngày nếu con còn nhỏ hay lo lắng tới sự an toàn của con. Những hoạt động tình nguyện có rất nhiều trong cuộc sống, gần gũi xung quanh như việc quét sân hộ một bà già nhà bên cạnh, giúp cha mẹ gấp quần áo cũ mang đi quyên góp cho người nghèo… Đó thường là những người kém may mắn trong cuộc sống. Khi con bạn giúp đỡ những người đó sẽ tạo cơ hội để con có điều kiện nghĩ về nhu cầu, cuộc sống của những người kém may mắn hơn mình để thấu hiểu, cảm thông với họ. Trong khi đó, con bạn sẽ tự hào vì đã giúp được người khác một điều gì đó có ích, đặc biệt nếu được họ cảm ơn.

2.3. Khuyến khích con luôn sẵn sàng bảo vệ người khác

Đây cũng là cách dạy con làm người biết cảm thông với những nỗi buồn, sự đau khổ của người khác. Bạn hãy dạy con biết nhận ra những nỗi buồn đau của người khác trong những hoàn cảnh khác nhau và khuyến khích con đồng cảm, sẻ chia với họ cũng như sẵn sàng giúp đỡ họ trong khả năng có thể như một cái vỗ vai đồng cảm, một lời an ủi động viên khi bạn khóc hay vấp ngã.

Bên cạnh đó, cha mẹ cũng nên nói về những hành vi tiêu cực như bắt nạt, buôn chuyện của người khác với những tác hại của nó để con hiểu và không làm.

2.4. Dạy con biết cư xử đúng mực

Dạy con biết cư xử, giao tiếp trong lời nói và hành động là điều quan trọng mà cha mẹ cần chú ý ngay từ nhỏ để uốn nắn. Điều đó không chỉ giúp con tốt hơn trong giao tiếp mà còn biết phân biệt những điều tốt xấu, đúng sai để có những hành động đúng đắn, đúng mực. Ví dụ như cách nói cảm ơn người khác khi được giúp đỡ, cách xưng hô thích hợp với những người lớn tuổi hay những quy tắc "ăn trông nồi, ngồi trông hướng" khi ăn uống để con luôn biết cách cư xử đúng mực, không ai chê trách được điều gì. Hay thua bạn bè khi chơi trò chơi, con không nên có thái độ hậm hực, thái độ ăn thua.

Khi cha mẹ dạy con từ nhỏ, dạy con đầy đủ những lễ nghi, phép tắc cư xử đúng mực sẽ tạo cho con những thói quen tốt trong hành vi và lời nói sẽ rất thuận lợi cho con bạn sau này. Bởi con bạn không chỉ có các mối quan hệ trong gia đình mà còn có các mối quan hệ bên ngoài như ở trường, ngoài xã hội khi trưởng thành. Để con cư xử đúng mực, cha mẹ đóng vai trò quan trọng nhất trong việc hình thành tính cách này cho con mình.

2.5. Những hành động tử tế của con không nên tặng thưởng

Nhiều cha mẹ thường áp dụng khen thưởng cho những hành động tử tế của con, thưởng cho con khi chăm chỉ học tập. Đây là điều mà cha mẹ nên tránh vì sẽ làm con bạn nghĩ việc học, việc làm từ thiện phải có khen thưởng, không phải là những việc làm tự giác, con bạn cần phải làm. Do đó, cha mẹ nên khuyến khích con làm việc tốt chứ không nên khen thưởng con. Điều này giúp con bạn hiểu được thế nào là tình nguyện và mang lại những điều gì cho bản thân mình. Bởi phần thưởng mà con bạn đạt được đó chính là cảm giác hạnh phúc khi giúp được ai đó trong cuộc sống. Nhưng để động viên, khuyến khích con, bạn không nên bỏ qua những việc làm tốt của con mình mà hãy cho con đi chơi công viên, tặng con món quả nhỏ để khen ngợi vì đã làm được những việc tử tế cho người khác.

2.6. Tôn trọng và đối xử tốt với con

Làm cha mẹ, bạn không nên thể hiện quyền uy của mình với con, thay vào đó hãy tôn trọng và đối xử tốt với con từ những hành động nhỏ nhất như nói chuyện với con, khi con làm sai. Tuy nhiên, do suy nghĩ của cha mẹ là những người từng trải, trưởng thành so với con còn nhiều non nớt, suy nghĩ chưa chín chắn, chưa thấu đáo sẽ có những khác biệt nhất định.

Do đó, cha mẹ nên suy nghĩ cách nói chuyện với con sao cho gần gũi, tạo được sự thân thiện để cha mẹ có thể xích lại gần con, giống như những người bạn hiểu chuyện, sẵn sàng chia sẻ và cho con những lời khuyên bổ ích nhất. Bạn tránh gắt gỏng khi con làm sai hay làm không tốt điều gì đó vì con bạn đang trong quá trình học hỏi và phát triển nên sẽ khó có thể tránh khỏi những lúng túng, làm sai. Bạn cũng đừng mất bình tĩnh hay dùng những lời lẽ không hay để chê bai con. Chú ý tới cách nói chuyện, suy nghĩ và hành động của bạn khi làm cùng con, khi nói chuyện cùng con. Bạn hãy chọn giọng điệu thân thiện, gần gũi và lịch sự khi nói về hành động sai trái của con.

2.7. Dạy con lòng biết ơn

Dạy con lòng biết ơn là điều mà cha mẹ chú ý từ những việc nhỏ nhất. Từ lòng biết ơn, con bạn sẽ luôn có hiếu với cha mẹ, biết ơn công cha mẹ đã nuôi dưỡng. Cha mẹ có thể dạy con lòng biết ơn từ những điều nhỏ nhất như một bữa ăn được bạn dày công chuẩn bị hay được ông bà tặng quà sinh nhật. Đối với những điều đó, con bạn cần cảm thấy biết ơn và biết cách bày tỏ lòng biết ơn của mình. Có nhiều cách để dạy con bạn bày tỏ lòng biết ơn mà cha mẹ nên gợi ý cho con.

2.8. Cha mẹ làm gương cho con học tập

Con cái thường bị ảnh hưởng mạnh mẽ từ tấm gương của cha mẹ. Do đó, muốn dạy con làm người không cách gì hiệu quả bằng chính mình làm gương cho con. Bạn hãy xem xét cách đối xử với người khác của bản thân, bạn có nói lời cảm ơn người khác khi được giúp đỡ hàng ngày dù là những việc đơn giản nhất hay không. Bạn có ăn nói, cư xử đúng mực với mọi người hàng ngày hay không. Khi con lớn lên bên cha mẹ, chúng sẽ học tập một cách vô thức những tính cách, sự cư xử từ chính cha mẹ mình. 

Cha mẹ làm gương cho con học tập để dạy con làm người.

2.9. Sẵn sàng kỷ luật khi con phạm lỗi

Bên cạnh việc khen thưởng, bạn cũng nên áp dụng hình thức kỷ luật khi con phạm lỗi, khi con vi phạm quy tắc nào đó đã được đặt ra. Nếu cha mẹ không đặt ra những giới hạn cho con sẽ khiến trẻ dễ có những hành vi dễ dãi, làm việc không có thói quen theo quy tắc nào. Bởi con bạn đang ở tuổi ăn tuổi chơi, chưa biết lo nghĩ, có nhiều điều ham thích về cuộc sống. Từ đó, trẻ dễ phạm phải những thói hư tật xấu, có những hành động lời nói thiếu suy nghĩ.

Trong khi đó, khi trẻ biết được những mong đợi của cha mẹ về bản thân sẽ sống có trách nhiệm hơn, hình thành tính tự lập, sự cố gắng để hoàn thiện bản thân hơn, để làm cha mẹ vui lòng. Từ đó, con bạn sẽ trưởng thành hơn, biết phân biệt đúng sai cũng như dễ kết bạn hơn. Do đó, nếu con phạm lỗi, có những hành vi không tốt như nói dối hay biện hộ, bạn hãy bằng sự quan tâm và thấu hiểu, giải thích cho con cũng như kiên quyết kỷ luật nếu con không nghe lời.

2.10. Phân công việc nhà cho con

Cha mẹ yêu thương con không phải là không để con làm việc gì, chỉ cho con ăn chơi suốt ngày từ bé tới lớn. Yêu thương con đúng cách không chỉ nuôi dưỡng con trưởng thành mà cần có cách nuôi dạy đúng đắn. Dạy con làm việc nhà là một trong những điều mà cha mẹ cần chú ý. Điều này không chỉ giúp con trưởng thành hơn, làm các việc tốt hơn mà còn có thể hỗ trợ cha mẹ, biết yêu thương và nghe lời cha mẹ mình.

Bạn nên giao cho con làm những việc nhà phù hợp với lứa tuổi và khả năng của con. Chẳng hạn như lấy bát đũa sắp xếp bàn ăn, quét nhà khi tuổi còn nhỏ. Lớn hơn một chút, bạn nên dạy con nấu ăn… Điều này sẽ giúp con bạn xây dựng ý thức trách nhiệm, cảm thấy hạnh phúc khi hoàn thành công việc.

3. Kinh nghiệm dạy con làm người của mẹ Khổng Tử

Khổng Tử là một vĩ nhân, nhà triết học, chính trị và tư tưởng lỗi lạc trong thời kì cổ đại, người có ảnh hưởng to lớn tới hậu thế cho tới tận ngày nay. Để làm nên một Khổng Tử lỗi lạc và vĩ đại đó, không thể bỏ qua cách giáo dục của mẹ ông, người có ảnh hưởng lớn tới tính cách, con người và sự thành công của ông sau này. Chúng ta cùng tham khảo kinh nghiệm dạy con làm người của mẹ Khổng Tử dưới đây nhé.

Trong khi đó, cha Khổng Tử là người cao lớn, sức khỏe hơn người, xuất thân từ dòng dõi cao quý nhưng mất khi Khổng Tử mới được 3 tuổi vì tuổi cao. Mẹ con ông phải vất vả mưu sinh. Nhưng mẹ ông vẫn một mực ở vậy kiên trì, chịu khó nuôi con khôn lớn, thành tài. 

3.1. Chọn nơi sống tốt để có có điều kiện học tập thuận lợi

Khi cha ông mất năm 3 tuổi vì tuổi cao, hai mẹ con Khổng Tử phải sống trong đại gia đình nhà chồng có nhiều mối quan hệ phức tạp và không ít xung đột. Do đó, mẹ con Khổng Tử về nhà mẹ đẻ ở Khúc Phụ, kinh đô nước Lỗ để sống, không sống ở nhà chồng nữa. Bà muốn con có điều kiện học tập tốt nhất vì hiểu rằng, sự phức tạp, khó khăn khi sống ở nhà chồng sẽ ảnh hưởng tới việc học và trưởng thành sau này của con mình.

Nhà cha mẹ đẻ của bà Nhan Chinh Tại là một gia đình danh giá, có học thức ở kinh đô nên đủ điều kiện để cưu mang hai mẹ con. Thời đó, kinh đô Khúc Phụ là kinh thành phát triển nhất về mọi mặt của nước Lỗ. Do đó, ở đây có nhiều sách cổ kinh điển của các bậc thánh hiện, thầy giáo giỏi nhiều. Do đó, mẹ ông nhận thấy đây là nơi tốt nhất để con trai bà học tập và trưởng thành.

3.2. Tự mình dạy con mình theo cách của mình

Mẹ Khổng Tử là con của một gia đình gia giáo có kiến thức học vấn và tu dưỡng bản thân rất nề nếp. Đó là một gia đình trí thức, cha bà là một trí thức uyên bác, đã dạy dỗ bà nhiều kiến thức, lễ nghi từ nhỏ. Do đó, khi về Khúc Phụ sống, bà đã dành cho con cả một gian phòng trong ba gian nhà để làm thư phòng, học đường. Bà còn đích thân dạy dỗ con khi Khổng Tử được 5 tuổi thông qua một lớp học tự mở.

Đích thân dạy dỗ con mình để dạy con làm người

Bà bắt đầu bằng cách mở một lớp học nhỏ gồm vài học sinh. Bà thu nhận thêm 5 học trò nữa để con có bạn học và lấy chút học phí (5 đấu gạo và một gánh củi khô) để nuôi sống 2 mẹ con. Tự mở lớp, bà thực hiện soạn những bài học từ những sách do cha bà để lại. Khổng Tử được mẹ dạy mọi thứ ngay từ nhỏ như học chữ, học nghi thức lễ tiết và đạo đức, học hát. Năm gần 6 tuổi, Khổng Tử đến lớp học cùng các bạn. Do có mẹ đích thân dạy dỗ, Khổng Tử đã hoàn thành khóa học vỡ lòng khi chưa tới 10 tuổi.

3.3. Khuyến khích con học tập

Bà Nhan Chinh Tại là người có kiến thức, am hiểu về học tập vì được sinh ra trong một gia đình gia giáo. Bà quan niệm khơi gợi hứng thú học tập là điều rất quan trọng, là cách dạy con học tập tốt nhất. Trong khi đó, nhà Khổng Tử sống cách Tông Phủ không xa nên khi có nghi thức tế lễ, mẹ ông đều tìm cách cho con được xem tận mắt. Do đó, ông thuộc lòng các nghi thức tế lễ của các bậc hiền nhân. Khổng Tử thường thực hành những nghi thức tế lễ trước mặt mọi người do chịu ảnh hưởng của những trải nghiệm này. Ngoài ra, ông cũng học theo cách dâng hương, hành lễ, tế rượu, đọc lời cầu chúc…

Khổng Tử cũng được mẹ hướng dẫn cho học tập các loại lễ nghĩa của nhà Chu để sau này có thể phụ tá vua, giúp dân giúp nước. Thực tế, hồi nhỏ, Khổng Tử không yêu thích hay hiểu các nghi lễ đó nhưng do mẹ bồi dưỡng, tạo hứng thú cho con trong việc học và thực hành nghi lễ ấy nên đã trở thành thói quen trong cuộc sống của ông.

3.4. Tìm thầy giỏi dạy con

Thời bấy giờ, những bé trai được 10 tuổi sẽ theo học ở trường nên bà Nhan Chinh Tại đã đóng cửa lớp học, đưa con tới ngôi trường tốt nhất ở kinh thành theo học. Ở lớp, Khổng Tử đọc sách cổ, học thơ ca, học lịch sử… tương đương các môn “thi, lễ, thư, nhạc” mà người bây giờ vẫn gọi. Thời đó, "Tường" là tên của trường ông theo học, đó là học phủ công. Ở đó tập trung những thầy dạy giỏi nhất nước Lỗ, với cách dạy rất nghiêm khắc.

Khi Khổng Tử được 17 tuổi, mẹ ông qua đời ở tuổi 34, 35. Có thể nói, mẹ ông là một trong những người mẹ vĩ đại nhất Trung Hoa thời kỳ cổ đại nhưng ít người biết đến.

Nói chung, dạy con làm người không hề đơn giản đang làm đau đầu nhiều bậc phụ huynh. Tuy nhiên, với tình yêu thương, sự quan tâm cùng tinh thần học hỏi, tìm hiểu thông tin, kinh nghiệm của bản thân chắc chắn sẽ giúp bạn có những cách dạy con làm người tài đức, trưởng thành tốt sau này. Hy vọng những chia sẻ trong bài viết đã mang tới cho bạn những thông tin đáng để tham khảo trong quá trình nuôi dạy con trưởng thành cho mình.  

>> Tham khảo thêm:

Gia sư nổi bật
no image  Hà Nội
Nguyễn Xuân Kiên Gia sư môn:  Toán , Hóa Từ: 150 vnđ/buổi
Trần Việt Hoàng  Hà Nội
Trần Việt Hoàng Gia sư môn:  Toán , Tiếng Anh Từ: 120,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Phạm Mai Anh Gia sư môn:  Toán , Tiếng Việt Từ: 150,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Thu Nguyet Gia sư môn:  Toán , Văn , Tiếng Việt Thương lượng
Dương Thùy Linh  Hà Nội
Dương Thùy Linh Gia sư môn:  Tiếng Việt , Lịch sử , Sinh Từ: 150,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Lê Thị Ngân Gia sư môn:  Toán , Văn , Tiếng Việt Từ: 100,000 vnđ/buổi
n v xuan  Hà Nội
n v xuan Gia sư môn:  Toán Từ: 200,000 vnđ/buổi
Xem thêm gia sư  

Hotline

0869.154.226