home-logo.png
home17.pngTìm gia sư
home18.pngTìm lớp học
Tìm kiếm nâng cao
 Tìm kiếm nâng cao

 Những điều cần nhớ khi cảm nhận bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ

  By   admin   18/07/2019

Trong phong trào thơ mới, hồn thơ Hàn MặcTử có thể được coi là một trong những ngôi sao sáng, có phong cách nghệ thuật rất đặc trưng, đậm chất tượng trưng và siêu thực. Quả không ngoa khi nói rằng Hàn là một trong những người đưa thơ ca Việt Nam sang trang mới, đập tan đi những xiềng xích, lễ giáo cũ cũ để mở ra một hành trình hoàn toàn mới, cống hiến toàn bộ cho nghệ thuật. “Đây thôn vĩ dạ” có thể được coi là một trong những tác phẩm thành công nhất của nhà thơ tài hoa này. Ở bài viết dưới đây, các bạn hãy cùng với Vieclam123.vn tìm hiểu bài viết "Những điều cần nhớ khi cảm nhận bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ””.

1. Cảm nhận khổ đầu bài thơ “Đây thôn Vĩ Dạ”

Trước khi đi vào phân tích sâu về khổ đầu của “Đây thôn Vĩ Dạ” hãy cùng tôi tìm hiểu về hoàn cảnh ra đời của bài thơ này.

Tác phẩm được ra đời khi Hàn Mặc Tử đang ở trong trại phong Quy Hòa. Trước khi mắc bệnh, thi sĩ đã từng có thời gian là tại Sở Đạc Điền và đem lòng yêu một người con gái có tên là Hoàng Kim Cúc. Sau này, Cúc theo cha về Vỹ Dạ sinh sống.  Khi biết Hàn Mặc Tử đang trị bệnh tại trại phong Quy Hòa, cô gái này đã gửi cho anh một lá thư chính là bức tranh tả phong cảnh xứ Huế. Đây chính là cảm hứng để “Đây thôn Vĩ Dạ” ra đời, như lời hồi đáp của nhà thơ với tấm chân tình của Hoàng Cúc. Mạch cảm xúc lãng mạn bao hàm toàn bộ bài thơ, lời thơ thiết tha, trong trẻo vẽ lên thiên nhiên xứ Huế đẹp đến nao lòng. Trong trào lưu thơ mới, tác phẩm này được đánh giá là một trong những bài thơ hay nhất, tốn rất nhiều bút giấy của các nhà phê bình văn học.

Cảm nhận khổ 1 bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ

Mở đầu bài thơ là một câu hỏi đầy thi vị về vùng ngoại ô Vĩ Dạ đẹp xinh của thành phố Huế. Không phải là câu hỏi tự vấn trong bài thơ “Mùa xuân chín”

"Chị ấy năm nay còn gánh thóc

Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?"

Câu hỏi này  cất lên vừa mang tính gợi mở, vừa như có ý trách móc, thở than, đợi chờ.

"Sao anh không về chơi thôn Vĩ?"

Cô gái hỏi hay chính Hàn đang tự hỏi mình? Khó đoán lắm, vì giọng thơ vừa như có pha một chút ngữ điệu trách móc, lại như vừa là câu tự vấn lương tâm:”khi nào thì mình mới có thể trở về vùng đất này được?”. Dù hiểu theo nghĩa nào, thì người đọc cũng có thể thấy một tình yêu tha thiết với vùng đất này, và hơn hết là với người con gái, nàng thơ của anh ở nơi đây. Nếu tìm hiểu kỹ, câu thơ này có rất nhiều tầng nghĩa. “Không về” chứ không phải là “chưa về”, “về chơi” chứ không phải là “về thăm”. Cảm tưởng như nhà thơ ý thức được rằng, để có thể quay trở lại về chơi Vĩ Dạ là một điều không thể.

Với bức bưu thiếp của nàng thơ Hoàng Kim Cúc gửi về, Hàn đã xây dựng nên một hình ảnh Huế đẹp đến nao lòng

"Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền"

Không gian mở ra thấm đẫm trong ánh nắng mới, ánh nắng tinh khôi, trong trẻo đến lạ kỳ. Hình ảnh nắng không phải là hình ảnh hiếm gặp trong thơ Hàn. Trong tác phẩm “Mùa xuân chín” ta đã từng bắt gặp hình ảnh nắng ửng như màu của trái cây chín đỏ. Nắng ở đây không được đặc tả màu sắc, không có hương vị mà vô cùng  thanh sạch trùm lên những cảnh quan rất thân thương của làng quê Vĩ Dạ. Quang cảnh Huế chỉ được khắc họa bằng một hai nét vẽ nhưng cũng đủ khiến cho ta cảm nhận được những khu nhà vườn xinh xắn, những hàng cau vươn mình lên đón nắng sau khi được gội sạch bởi màn sương đêm.

Màu xanh của khu vườn được đặc tả bằng tính từ “mướt quá” và so sánh với “ngọc”. Ngỡ như tác giả đang đứng ở đây, để trầm trồ khen ngợi về sự trù phú, xanh mát của những khu vườn bạt ngàn màu xanh cây cỏ. Tứ thơ vừa gợi màu sắc, vừa gợi hình ảnh, khắc họa một cách sống động một khu vườn Huế đẹp một cách trong trẻo, tinh khôi đến lạ kỳ.

Thiên nhiên càng trở lên sáng đẹp hơn khi có sự xuất hiện của con người. Gương mặt chữ điền kia là gương mặt của ai? Có thể của thi nhân chăng? Hay là của nàng thơ trong lòng Hàn? Nếu là  người con gái, tại sao không viết tả gương mặt trái xoan, hay gương trăng mà lại là gương mặt chữ điền? Trong ca dao Huế, đã không ít lần dân gian nói về vẻ đẹp của những người con gái có gương mặt chữ điền:

"Mặt em vuông tựa chữ điền

Da em thì trắng, áo đen mặc ngoài

Lòng em có đất có trời

Có câu nhân nghĩa có lời thủy chung"

Tôi thiên về cách hiểu gương mặt chữ điền kia là gương mặt của người con gái Huế. Gương mặt ấy thể hiện nét đẹp chất phác, thật thà, giản dị, thuần khiết như chính thiên nhiên nơi đây. Con người đẹp, đi kèm với hình ảnh “lá trúc che ngang”- một hình ảnh vốn đặc trưng của xứ Huế “không buồn mà say”. Bức tranh như mơ, như thực, với những nét vẽ thanh tao, tinh tế gợi dậy một hồn thơ đẹp thánh thiện, nặng nghĩa ân tình với vùng đất hứa. Hàn Mặc Tử chính là người đã góp một phần không nhỏ vào những vần thơ về xứ Huế - xứ Thơ.

2. Cảm nhận về khổ thơ thứ hai của Đây thôn Vĩ Dạ

Nhắc đến cố đô, không thể không nhắc tới vẻ đẹp huyền ảo, thơ mộng của những đêm trăng nước. Hình ảnh này đã trở thành một phần linh hồn của vùng đất này đối với những người đi xa. Theo dòng hồi ức khi nhận được tấm thiệp của người con gái tên Kim Cúc, Hàn đã bắt trọn được hồn riêng của đất kinh kỳ để đưa người đọc từ những khu vườn đẹp xinh, tới một không gian khác, để lặng mình theo dòng chảy buồn thiu

"Gió theo lối gió mây đường mây

Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay"

Hình ảnh  gió và mây là hai hình ảnh luôn luôn đi kèm cùng với nhau, gió thổi mây bay là quy luật muôn đời của thiên nhiên. Vậy mà ở đây, gió mây lại chia tách đôi đường. Là thực cảnh hay chính là tâm cảnh?  Có một chút xót xa vấn vương nơi đầu bút, về thực tại bẽ bàng về một mối lương duyên ngang trái. Nỗi buồn được gọi tên rõ ràng, hòa cùng với dòng nước chảy .”Buồn thiu” thể hiện rõ nét về nỗi u sầu của tác giả trong thời điểm đó, nỗi đau khổ khi phải sống một cuộc đời cô lập nơi trại phong Quy Hòa. Từ “lay” rất có sức gợi, khiến cho dòng nước đã buồn, lại càng buồn hơn. Ta nghe thấp thoáng âm hưởng của câu ca dao xưa:

"Ai về Giồng Dứa qua truông

Gió lay bông sậy bỏ buồn cho em"

Nỗi buồn u uẩn như lan tỏa sang cả không gian, để những hình ảnh sau đó trở nên huyền ảo, vừa như thực, lại vừa như mơ

"Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay?"

Trăng, thuyền, sóng, nước vốn là những thi đề bất tận. Nhưng ở đây, thi sĩ không phải đang ngắm trăng, vầng trăng chẳng lả lơi như “ bóng Hằng trong chén ngả nghiêng”, trăng cũng không “ nằm sõng soài trên cành liễu”. Ở đây, là sông trăng, bóng trăng như tan ra trên mặt nước. Hình ảnh hư ảo, mông lung, khiến cho tất cả đều như mang sắc nguyệt bạch, hòa tan ra theo cả dòng trăng. Một lần nữa, nỗi lo âu về thời gian ngắn ngủi, nỗi đắng cay về thực tại sắp phải lìa xa cuộc sống lại ám ảnh từng câu chữ trong thơ Hàn. Từ “kịp” diễn tả rất thành công nỗi lo khắc khoải, phải chạy đua với thời gian để thực hiện mong ước đơn giản tối thiểu - được sống.

Cảm nhận khổ 2 bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ

3. Cảm nhận về khổ thơ cuối cùng của Đây thôn Vĩ Dạ

Ở khổ thơ này, Hàn hoàn toàn ngập chìm vào cõi “mơ”. Nỗi khát khao tình đời như càng khắc khoải, càng đau đớn.

"Mơ khách đường xa khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà?"

Với nghệ thuật đảo ngữ, chữ “mơ” được đặt lên đầu câu mang theo bao nhiêu nuối tiếc. Hình ảnh khách đường xa là một khách thể vừa mơ, vừa thực, đi dần xa vào một cõi xa mà vòng tay Hàn không thể chạm tới được. Người con gái ấy chính là nàng thơ của Hàn, mang màu áo trắng như tan chảy cả vào trong khói sương, trinh bạch, trong trắng vô cùng. Nhưng đối với Hàn, nàng trở nên xa cách quá chừng. Khoảng cách giữa Hàn Mặc Tử và Hoàng Kim Cúc trở nên vô cùng xa cách khi những ngày còn lại của Hàn chỉ còn đếm ngược. Để được sống đã là một điều gần như không thể thực hiện được thì làm sao có thể giữ nàng thơ của mình ở trong vòng tay?

Cảm nhận khổ cuối đây thôn vĩ dạ

Ta lại bắt gặp những hình ảnh tượng trưng siêu thực, vốn là đặc trưng riêng của thơ Hàn. Nó trùm lên toàn bộ ý thức của người ta, khiến cho nỗi đau chia lìa càng thêm u uất, day dứt đến tê dại. Câu hỏi cuối cùng “Ai biết tình ai có đậm đà?” chính là nỗi khát khao tìm được một người bạn tri âm tri kỷ. Không ít các bài thơ của Hàn, được đánh giá là điên loạn, kỳ dị nhưng suy cho cùng, anh vẫn khát khao đi tìm những hồn đồng điệu và có được lòng cảm mến của rất nhiều người. Những nàng thơ chính là mạch cảm xúc để tâm hồn thơ của Hàn được cất cánh.

“Đây thôn Vĩ Dạ” không đơn giản chỉ là một bài thơ về Huế, về tình yêu, về nỗi niềm của thi sĩ gửi tới Kim Cúc mà còn khắc khoải nỗi niềm về một mảnh đời đau khổ. Với cách xây dựng hình tượng đẹp, mang tính huyền hồ hư ảo,”Đây thôn Vĩ Dạ” đã đưa tên tuổi Hàn trở nên sáng giá trong phong trào Thơ mới. Nhiều năm trôi qua, vần thơ của Hàn vẫn có sức sống lâu bền trong lòng những người yêu thơ.

Hy vọng với bài viết “Những điều cần nhớ khi cảm nhận bài thơ Đây thôn Vĩ Dạ” Vieclam123.vn có thể cung cấp cho các bạn học sinh tư liệu học tập hữu ích nhất.

>> Xem thêm 

Gia sư nổi bật
no image  Hà Nội
trịnh hồng Gia sư môn:  Thương lượng
Nguyễn thị mai hương  Hồ Chí Minh
Nguyễn thị mai hương Gia sư môn:  Toán Từ: 250,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Trần Thị Châu Anh Gia sư môn:  Toán , Hóa , Sinh Từ: 150,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Đào Văn Quang Gia sư môn:  Toán , Văn Từ: 130,000 vnđ/buổi
vo thi thuy diem  Hồ Chí Minh
vo thi thuy diem Gia sư môn:  Toán , Tiếng Việt , Báo bài Từ: 120,000 vnđ/buổi
no image  Hà Nội
Đỗ Hà Kim Thảo Gia sư môn:  Thương lượng
no image  Hà Nội
Nguyễn Thị Trang Gia sư môn:  Tiếng Nhật Từ: 200,000 vnđ/buổi
Xem thêm gia sư  
home12.pnghome13.pnghome14.png